[:nl]Knikkerbaan onderdelen[:en]Marble Run Parts and Lifters[:]

[:nl]

Dwarsprofielen:

De rolsnelheden zijn gebaseerd op een 5% vervalshoek, dus 5 cm hoogteverschil per 100 cm baan.

rail - knikkerbaan Rail 

  • Rolsnelheid: Langzaam tot gemiddeld
  • Voordelen: Makkelijk om bochtige banen te maken (denk aan Spacerail).
  • Nadelen: Minder stevig, knikkers kunnen makkelijk uit de baan vliegen waneer het niet goed is afgesteld.
V-profiel knikkerbaan V-profiel 

  • Rolsnelheid: Langzaam
  • Voordelen: relatief stevig, mogelijkheid om lange rechte banen te maken, makkelijk te maken.
  • Nadelen: moeilijk om vloeiende bochten te maken, baan kan kantelen waneer het niet stevig genoeg is vastgezet.
U-profiel knikkerbaan Vlakke U-profiel 

  • Rolsnelheid: Gemiddeld
  • Voordelen: relatief stevig, mogelijkheid om lange rechte banen te maken, knikkers blijven goed in de baan.
  • Nadelen: Vloeiende bochten zijn relatief makkelijk te maken met papier/karton, echter lastiger met hout / metaal.
goot - knikkerbaan Ronde U-profiel 

  • Rolsnelheid: Gemiddeld tot snel
  • Voordelen: relatief stevig, mogelijkheid om lange rechte banen te maken, knikkers rollen goed door, hoge capaciteit, zeer kleine vervalshoek mogelijk.
  • Nadelen: Moeilijk om vloeiende bochten te maken, materiaal is wat lastiger om aan te komen.
buis - knikkerbaan Buis 

  • Rolsnelheid: Snel
  • Voordelen: Stevig, knikkers kunnen nooit eruit vallen, zeer kleine vervalshoek mogelijk, bochten maken makkelijk indien er flexibele buizen / slangen gebruikt worden.
  • Nadelen: Vastgelopen knikkers zijn moeilijk te verwijderen of door te duwen, moeilijk schoon te houden.

Vaste baantypen:

De eigenschappen zijn gebaseerd op een goed ronde 16 mm glazen knikker.

halfpipe - knikkerbaan Halfpipe 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Schommelen totdat de knikker stil ligt of eraf valt aan de zijkant.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld
springschans - knikkerbaan Springschans 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker maakt snelheid en springt door de lucht na het einde van de baan.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Zeer snel
trampoline - knikkerbaan Trampoline / trommel 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker maakt snelheid of valt naar beneden, landt op de trampoline / trommel en springt door de lucht. Maakt een geinig geluid. Er kunnen meerdere trampolines achter elkaar geplaatst worden.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Snel tot Zeer snel
trampoline - stuiter - knikkerbaan Stuiter-trommels 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker rolt van een schans, landt op de eerste trampoline en gaat dan heen en weer stuiteren totdat het tussen de 2 trampolines door valt.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld tot snel
knikkerbaan met looping Looping 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker maakt snelheid en gaat over de kop.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Zeer snel
spijkers knikkerbaan Spijkerveld 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker stuitert tussen spijkers, schroeven, pennen, enz. Maakt een grappig geluid.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Snel tot Zeer snel
zig-zag knikkerbaan Zig-zag 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker gaat heen en weer totdat het beneden is.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld tot lang (afhankelijk van hellingshoek banen).
trechter knikkerbaan Trechter 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker draait snel rondjes totdat het door het gat valt.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Gemiddeld tot lang (zware knikkers rollen langer dan lichte knikkers).
spiraal knikkerbaan Spiraal 

  • Rolsnelheid / eigenschap: Knikker draait langzaam rondjes totdat het beneden is.
  • Hoogteverschil / Ritduur verhouding: Lang (afhankelijk van materiaal en hellingshoek baan).

beweegbare baandelen:

De eigenschappen zijn gebaseerd op een goed ronde 16 mm glazen knikker.

carrousel - knikkerbaan Carrousel wissel 

  • Actie: Knikker valt op de carrousel, de carrousel draait een klein stukje nadat de knikker tegen het stootblokje op de carrousel komt.
  • Effect: Één baan kan in een oneindig aantal banen opgesplitst worden omdat elke knikker de carrousel een zetje geeft zodat de volgende knikker een andere ingang kiest, enzovoorts.
draaiende slakkenhuis - knikkerbaan Draaiend slakkenhuis 

  • Actie: (Zware) knikker landt op het middelpunt van een rechtopstaand slakkenhuis-vormige spiraal, door het gewicht van de knikker begint het slakkenhuis te draaien totdat de knikker eraf rolt en in de onderliggende baan valt.
  • Effect: Het effect is verassend omdat men denkt dat de knikker blijft steken totdat het slakkenhuis begint te draaien.
knikkerbaan wissel Wissel 

  • Actie: Knikker valt op een wip-wap vormige wissel, de wip-wap klapt om door het gewicht van de knikker zodat de volgende knikker de wip-wap weer terugklapt, enzovoorts.
  • Effect: Één pad wordt in tweeën gesplitst, deze wissel verdeelt de knikkersom en om over de beide paden. Er kunnen meerdere wissels achter elkaar geplaatst worden om de knikkers over nog meer paden te verdelen.
knikkerbaan zwaaiarm Hefboom / zwaaiarm 

  • Actie: Knikker valt op de hefboom, de hefboom kiept om door het gewicht van de knikker zodat de knikker in de onderliggende baan valt.
  • Effect: De hefboom klapt om zodat de knikker eraf valt, draait daarna door of klapt terug. Eventueel kunnen er elektrische circuits geactiveerd worden door er een contactpunt op de hefboom aan te brengen.
knikkerbaan omkieper Omkieper 

  • Actie: Knikkers rollen in een wip-wap vormige bak waarin de knikkers blijven liggen totdat de bak vol is, daarna kiept de bak om zodat alle knikkers die erin liggen in de onderliggende baan uitkomen.
  • Effect: Een hoop herrie! Vele knikkers tegelijk rollen door de baan naar beneden. Van een kleine omkieper voor 2 of 3 knikkers tot een “knikkerlawine” , een grote bak waar honderden zodan niet duizenden knikkers in gaan.
knikker doseerder Knikker doseerder 

  • Constructie: Hefboom met één of twee armen die door een goot steken waarin knikkers liggen (zie afbeelding). Is ideaal bij knikkerbaan-projecten waarbij een knikkerlift moeilijk te bouwen of onmogelijk is bijvoorbeeld bij grote hoogteverschillen of te weinig ruimte.
  • Actie: Één knikker valt op de uiteinde van de hefboom zodat die omklapt, hierdoor gaat de pen omhoog zodat de voorste knikker in de wachtrij-goot vooruit geduwd wordt, deze knikker valt daarna ook op de hefboom zodat de volgende knikker uit de wachtrij bevrijdt wordt. Dit proces herhaalt zich totdat de wachtrij leeg is.
  • Effect: Als men één knikker in de baan gooit gaan er vanzelf meerdere knikkers rollen. Er kan eventueel een trechter of een zig-zag baan tussen de wachtrij en de hefboom gemaakt worden om het proces te verlengen.
draaiende spiraal Draaiende spiraal 

  • Constructie: Draaibare spiraal met daarnaast geleiderails die de knikkers op de spiraal houden
  • Actie: Een knikker valt bovenaan op de spiraal, daarna gaat de spiraal draaien door het gewicht van de knikker totdat de knikker beneden is en uit de spiraal geslingerd wordt.
  • Effect: De spiraal blijft nog even doordraaien nadat de knikker eruit is, als er meerdere of zware knikkers erin komen gaat de spiraal sneller draaien.

Knikkerlift systemen:

Er zijn verschillende manieren om knikkers weer omhoog te brengen naar het startpunt door een knikkerlift of knikkerbaan lift of hoe je het wilt noemen.

ketting knikkerbaan lift Kettinglift 

  • Capaciteit: gemiddeld
  • Voordelen: Neemt relatief weinig ruimte in, grote hoogteverschillen mogelijk.
  • Nadelen: Lastig te bouwen, redelijk storingsgevoelig (ketting kan trillen waardoor knikkers eraf vliegen), ingang en uitgang lastig af te stellen.
lopende band knikkerbaan lift Lopende band
 

  • Capaciteit: gemiddeld tot hoog
  • Voordelen: Er kunnen zeer veel knikkers tegelijk omhoog gebracht worden, meerdere formaten knikkers mogelijk.
  • Nadelen: Lastig te bouwen, redelijk storingsgevoelig, neemt veel ruimte in beslag.
hefboom knikkerbaan lift Voordelen: Ideaal voor knikkerbanen waar maar één knikker tegelijk doorheen mag, goed combineerbaar met draaiend rad lift, fascinerend onderdeel.
  • Nadelen: Neemt veel ruimte in, heeft wat afstelling nodig, te kleine of te grote knikkers kunnen problemen veroorzaken.
  • spiraal knikkerbaan lift Spiraallift 

    • Capaciteit: gemiddeld
    • Voordelen: Knikkers worden op een strak ritme op de baan gedoseerd, ideaal in muzikale knikkerbanen, neemt weinig ruimte in, grote hoogteverschillen mogelijk.
    • Nadelen: Lastig te bouwen, te kleine of te grote knikkers kunnen problemen veroorzaken.
    muizentrap knikkerbaan lift Muizentrap lift 

    • Capaciteit: laag
    • Voordelen: Technisch zeer fraai.
    • Nadelen: Lastig te bouwen, storingsgevoelig, klein hoogteverschil mogelijk.
    draaiend rad knikkerbaan lift Draaiend rad / wiel 

    • Capaciteit: laag tot hoog
    • Voordelen: Hoge betrouwbaarheid, weinig storingsgevoelig mits goed afgesteld, kleine en grote capaciteiten mogelijk (afhankelijk van aantal gaten in wiel)
    • Nadelen:Beperkte hoogteverschil, neemt veel ruimte in beslag.

     [:en]

    Track profiles:

    The rolling performances are based on a 5% slope angle (5 cm height per 100 cm track)

    Image: Description:
    rail - knikkerbaan

    Rail

    A track commonly made from metals like copper, aluminium, steel, etc. Sometimes made from plastics (skyrail, Spacewarp).
    Rolling performance: Speed is stable, but curves must be banked to prevent marbles or balls fly off track.

    V-profiel knikkerbaan

    V-profile

    A track made from wood or metals.
    Rolling performance: The V-gutter is comperable with the rail track, but is more suitable for different ball dimensions. Disadvantage: It’s very difficult to make good curves or helices. It’s easier to make square corners.

    U-profiel knikkerbaan

    U-profile

    A track made from wood or metals
    Rolling performance: Rolling speed is ok, but marbles or balls take more roll resistance when they hit the rims.

    goot - knikkerbaan

    Chute

    A track made from wood (routing) or cut through tube.
    Rolling performance: The chute is comparable with the tube, but the track is open and marbles or balls can fall off track when not good aligned.

    buis - knikkerbaan

    Tube

    Rolling performance: Very high speeds possible, marbles or balls cannot fall off track. You need a transparant tube to see the marbles / balls. There’s one disadvantage: It’s difficult to clean and remove stopped marbles or balls.

    Non-movable track parts:

    The properties are based on a 16 mm glass marble.

    Image: Properties:
    halfpipe - knikkerbaan

    Halfpipe

    A marble or ball will swing in the halfpipe until it lose speed and proceed to the exit. The halfpipe itself must be slightly tilted in the width so the marbles can escape the halfpipe when it has no speed anymore.

    springschans - knikkerbaan

    Jump

    A marble or ball roll down a steep sloped track with a short vertical bend to uphill, then the marble or ball fly though the air and land back in a landing track or something else. You can also place some bells or chimes on the landing site of the marbles to create som nice sound. Or place a trampoline or drum on the landing site for a second jump.

    trampoline - knikkerbaan

    Trampoline / drum

    A marble or ball speeds down a steep sloped track and land on a drum or trampoline to bounce off and making i high jump and a funny sound.

    trampoline - stuiter - knikkerbaan

    Bouncer

    A marble or ball bounce between two drums, massive steel blocks or bricks until it fall through the gap between the 2 objects. You can also use bouncy balls for this trick.

    knikkerbaan met looping

    Loop

    A marble or ball can make a loop without falling down, the height acceleration track must be at least twice the loop diameter for good performance. It’s possible to add more loops when marbles has enough speed.

    spijkers knikkerbaan

    Plinko Board

    A marble or ball fall down between nails, screws or pins attached on a wooden board. It makes a funny noise when more marbles or balls bounce down. You can also attach bells or springs for more sound.

    zig-zag knikkerbaan

    Slalom

    One of the most used track layout in Marble Runs. A marble or ball swings down along chutes or rails until it reach the bottom.

    trechter knikkerbaan

    Funnel / bowl

    A marble or ball rolls down a funnel until it drops through the center hole. A funnel can have multiple holes to different paths. A hyperbolic funnel (like a witch hat or trumpet cone) create a tornado effect when marbles or balls spinning in it with high speed, a ride can take more than a minute.

    spiraal knikkerbaan

    Spiral / helix

    A marble or ball twist down a spiral track. It’s possible to make very long tracks using this layout. Simply with use of a hose or curved model train tracks you can make a high spiral tower.

    Movable track parts::

    The properties are based on a 16 mm glass marble.

    Image: Properties:
    carrousel - knikkerbaan

    Carrousel

    This device divides marbles to multiple paths and can replace multiple switches with only one moving part. It contains a rotating sloped chute on a platform surrounded by paths, the chute rests on a pin or nail in the center of the platform and can easily rotate. When a marble drops on the chute, it will hit a wedge mounted on the side of the chute (see image), so the chute will rotate slightly and the marble rolls over the platform and will drop into a path. The next marble will rotate the chute further and take the next path. The platform must be level for good working. A wider path will take more marbles per round.

    draaiende slakkenhuis - knikkerbaan

    Rotating cochlea

    When a (heavy) marble or ball drops into the center of the cochlea-shaped wheel, it will rotate and release the marble after a few turns onto the underneath track part.

    knikkerbaan wissel

    Flipflop / splitter / switch

    This device divides marbles to 2 paths, when a marble hit the switch, it will tumble to the other side so the next marble will take the other path and tumble back the switch. This is very useful to prevent jamming on paths with obstacles and other devices. It’s possible to place multiple switches like a 1, 2, 4, 8, etc system.

    knikkerbaan zwaaiarm

    Pendulum

    When a marble falls onto the pendulum, it will rotate and the marble falls onto the next track part or a second pendulum.

    knikkerbaan omkieper

    Tipover / collector

    This device will spare up marbles until it tips over, then all marbles in the container will escape from it and rolls down a path. You can make a tipover for 2 or 3 marbles, but big ones with hundreds of marbles are also possible. The biggest one ever build holds more than 10 000 marbles!

    knikker doseerder

    Seesaw

    This device will spare up some marbles like the tipover, the difference is that not all marbles will be released in one go, but one by one. 2 pins mounted on the seesaw will release the first marble but blocks the next one, when the seesaw falls back, the next marble will be leaded to the first pin, when the first released marble hit the seesaw, the second one will be released, repeating the progress until the queue is empty.

    draaiende spiraal

    Rotating spiral

    This device looks like a spiral elevator, but is not. When a marble or ball hit the spiral, the marble or ball slides slowly down the spiral and let it rotate, a heavy (steel) ball wil rotate the spiral with high speed.

    Lifting systems:

    There are many different ways to bring the marbles or balls back to the top of a Marble Run, Marble Machine or Rolling Ball Sculpture.

    Image: Description:
    chain elevator

    Chain lift

    A chain with forks bring the marbles / balls to the top.

    • Capacity: Medium
    • Advantages: It take little floor space. Big height difference possible.
    • Disadvantages Somewhat difficult to make (especially the forks who bring the marbles up), need some maintenance and adjusting. Marbles can fall off the forks if the chain vibrates (especially by large heights).
    conveyor belt ball lifter

    Conveyor belt

    A rimmed belt brings marbles to the top, the belt has rims to take the marbles up without falling down.

    • Capacity: Medium to high
    • Advantages Great capacity (especially if a wide belt is used), useful in big projects.
    • Disadvantages It take some floor space depending of dimensions and slope. Somewhat difficult to make (especially the belt itself), need some maintenance and adjusting.
    crank ball lifter

    Crank / lever lifter

    A moving crank push marbles up to the top. The lever is mounted on a rotating wheel or crank with an axle that slides through the long slot in the lever, the lever goes slowly up and go down faster. A barrier prevent marbles fall off the queue, when the lever is at the bottom, it will push down the barrier and pick up a marble / ball. The lever bring up the marble / ball until it roll off the lever through a hole (or over the rim) in the guiding plate behind the lever.

    • Capacity: Low
    • Advantages Very fascinating way to bring up marbles / balls. Relative easy to build.
    • Disadvantages Needs some adjusting and finetuning. Limited height difference. Limited capacity (but useful in projects with moving track parts). Takes some floor space.
    spiral ball lifter

    Spiral lift (archimedes screw)

    A rotating spiral or coil bring the marbles / balls along a guiding rail to the top

    • Capacity: Medium
    • Advantages It take little floor space, multiple guiding rails possible to multiple starts or paths. Big height difference possible.
    • Disadvantages Difficult to make or adjust. Marbles or balls can sometimes fall off.
    stair stepper marble lift

    Stair stepper / moving staircase

    A marble or ball climb up a moving stairway to the top.

    • Capacity: Medium
    • Advantages Very fascinating way to bring up marbles / balls.
    • Disadvantages Difficult to build, needs lots of adjusting and finetuning. Big amount of moving parts can cause malfunctions. Limited height difference.
    wheel marble elevator

    Wheel lifter

    A rotating wheel or gear with holes bring the marbles / balls to the top

    • Capacity: Varies depending of number of holes in wheel.
    • Advantages It is very reliable and very low chance of malfunctions. Great capacity depending of the number of holes in the wheel (or gear). Relative easy to build.
    • Disadvantages It take much floor or wall space. Difficult to make large height difference (the wheel will be very big and heavy).

     [:]